Mozambique

Economie

Dat Mozambique is gaan behoren tot de armste onder de minst ontwikkelde landen (MOL's) ter wereld is te wijten aan een mengsel van factoren als de schok van de dekolonisatie (bijna het gehele, Portugese, middenkader verliet plotsklaps het land), de ontwrichting in de regio door de internationale boycot en stuiptrekkingen van de apartheidsregimes in Zuid-Afrika en Rhodesie (het huidige Zimbabwe) alsmede de langdurige burgeroorlog.

Sinds 1992 kruipt de Mozambikaanse economie uit het dalen de economische groei is sedertdien bijna ongeevenaard in de wereld (weliswaar mede bepaald door het extreem lage startniveau). Factoren die ten grondslag liggen aan deze gunstige trend zijn de politieke stabiliteit, de economische hervormingen en de hoge mate van donorsteun. Het per capita inkomen van zo'n US$ 200,- behoort weliswaar nog tot de laagste ter wereld, maar is toch zo'n 50% hoger dan in het midden van de jaren negentig. Ook andere economische indicatoren lijken er op te wijzen dat er sprake is van een duurzaam economisch herstel.

De gemiddelde groei in de tweede helft van de 90-er jaren beliep 7%. Na een depressie in 2000 door hevige overstromingen herstelde de economie zich in 2001 en werd een reële economische groei bereikt van 14% en in 2002 12%. De inflatie werd in de laatste jaren substantieel teruggedrongen, toch piekte 2001 door monetaire expansie en depreciatie met 22%, maar 2002 toonde met 8% inflatie weer een acceptabeler beeld, dat ook een afspiegeling is van het tamelijk stringente monetair beleid. Het begrotingsbeleid is erop gericht het begrotingstekort terug te dringen, door de uitgaven m.n. buiten de PRSP (Poverty Reduction Strategy Paper) priorioriteitsgebieden terug te dringen en de belastingopbrengsten te verhogen.

In september 2001 bekrachtigden de Wereldbank en IMF het HIPC (Heavily Indebted Poor Countries) completion point voor Mozambique. Dit geschiedde op basis van de voltooiing van het armoedebestrijdingsplan, PRSP, en bekrachtiging van het PRGF-akkoord met het IMF. De netto contante waarde van de overgebleven buitenlandse schuld van Mozambique bedraagt US$ 1,2 miljard na deze schuldverlichting, hetgeen gelijk is aan 31% van het GNP of 113% van de waarde van de jaarlijkse exportopbrengsten.

Het vertrouwen van buitenlandse particuliere investeerders in Mozambique neemt sterk toe. Recente ontwikkelingen ten aanzien van grote investeringsprojecten zoals de rehabilitatie van de transportcorridors vanuit het 'achterland' van Zuid-Afrika, Zimbabwe en Malawi naar de respectievelijke zeehavens Maputo, Beira en Nacala; de bouw van een aluminiumsmelter (MOZAL), de exploitatie van gasvelden en de aanleg van een pijplijn door het Zuid-Afrikaanse SASOL en de onderhandelingen over een tweetal grote staalfabrieken (in Maputo en Beira) zijn bemoedigende tekenen in dit verband. Mozambique beschikt voorts over een voorraad natuurlijke hulpbronnen, waaronder kolen, hydro-energie, gas en wellicht ook olie waarvoor bij buitenlandse investeerders grote belangstelling bestaat.

De landbouw is en blijft voorlopig echter verreweg de belangrijkste bron van inkomsten en werkgelegenheid. Ruim een kwart van de Mozambikaanse binnenlandse productie is afkomstig uit de landbouw; circa 80% van de bevolking leeft van de landbouw. Deze vormt tezamen met de visserij tevens de belangrijkste bron voor exportinkomsten.

In het kader van de economische liberalisatie en herstructurering werd een belangrijk deel van de staatsbedrijven en -banken geprivatiseerd en de prijzen geliberaliseerd. De resultaten bleven niet uit en het land werd dan ook als "success story" van het IMF genoemd, alhoewel in de huidige fase van gecompliceerde financiële hervormingen ook problemen worden ontmoet. De nationale begroting wordt grotendeels gefinancierd door buitenlandse donoren. Er worden de nodige inspanningen verricht om de capaciteit tot het innen van belastingen te verhogen. Een ander knelpunt is de gebrekkige infrastructuur, die de marktgerichte exploitatie en afzet van landbouwproducten hindert. Verdere ontwikkeling van de transportroutes is tevens onmisbaar voor Mozambique als distributieland in de regio.

Als gevolg van de overstromingen in 2000 werd door de internationale gemeenschap rehabilitatiesteun ter waarde van US$ 450 miljoen toegezegd, alsmede vervroegde schuldverlichting. Nederland stelde naast noodhulp ter waarde van ongeveer US$ 10 miljoen (2000 en 2001) een bedrag van US$ 45 miljoen beschikbaar voor reconstructiehulp in de vorm van begrotingssteun. Mozambique zet deze middelen in voor de sectoren Onderwijs en Water & Sanitatie uit het reconstructieprogramma. Inmiddels is US$ 42 miljoen overgemaakt. De overstromingen in 2001 in Centraal Mozambique hebben tot een tweede Reconstructieprogramma geleid ad US$ 132 miljoen, waaraan Nederland US$ 13 miljoen bijdroeg via begrotingssteun.

Voor meer algemene informatie over Mozambique, ga naar:

• Bevolking van Mozambique
• Economie van Mozambique
• Geschiedenis van Mozambique
• Klimaat van Mozambique
• Natuur van Mozambique
• Reisinformatie voor Mozambique

Voor meer bestemmingsinformatie over Mozambique, ga naar:

• Midden van Mozambique
• Noorden van Mozambique
• Zuiden van Mozambique

Voor meer product informatie over Mozambique, ga naar:

• Accommodatie in Mozambique
• Autohuur in Mozambique
• Rondreizen in Mozambique (zoals Safari's)
• Treinen in Mozambique
• Vluchten in Mozambique